Endüstriyel tasarım, faydalı model ve patent arasındaki fark nedir?
Kısa cevap
Endüstriyel tasarım ürünün görünümünü (şekil, desen, renk, doku) korur; koruma 5 yıldır ve beşer yıllık yenilemelerle 25 yıla kadar uzatılabilir. Faydalı model, teknik bir sorunu çözen görece basit buluşları 10 yıl korur. Patent ise yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik taşıyan buluşları 20 yıl korur. Bir ürün için birden fazla koruma birlikte değerlendirilebilir.
Karşılaştırma tablosu
| Endüstriyel tasarım | Faydalı model | Patent | |
|---|---|---|---|
| Neyi korur? | Ürünün görünümü | Basit teknik çözümler | Teknik buluşlar (ürün veya yöntem) |
| Temel koşul | Yenilik ve ayırt edici nitelik | Yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik | Yenilik, buluş basamağı, sanayiye uygulanabilirlik |
| Koruma süresi | 5 yıl, 25 yıla kadar yenilenebilir | 10 yıl, yenilenmez | 20 yıl, uzatılamaz |
| Bülten itiraz süresi | 3 ay | 3 ay | 6 ay |
| Örnek | Mobilya formu, şişe, kumaş deseni | Kullanımı kolaylaştıran aparat | Yeni bir makine veya üretim yöntemi |
Hangisini seçmeliyim?
- Rakiplerin kopyalamasından korktuğunuz şey ürünün görünüşü ise endüstriyel tasarım.
- Ürünün nasıl çalıştığı ve çözüm basitse faydalı model.
- Kapsamlı ve yeni bir teknik buluşsa patent.
- Ürünün adı veya logosu için ise marka tescili.
Ürünü sergilediysem hâlâ başvurabilir miyim?
Tasarımlar için 12 aylık bir hoşgörü süresi vardır: tasarımı fuarda, sosyal medyada veya satışta kendiniz kamuya sunduysanız, bu tarihten itibaren 12 ay içinde başvurabilirsiniz. Bu süre geçtiyse yenilik kaybolmuş olabilir. Ayrıca Türkiye'de ilk kez kamuya sunulan tasarımlar 3 yıl boyunca tescilsiz tasarım olarak korunur; ancak bu koruma yalnızca kopyalamaya karşıdır.
Manisa'da bu başvurular için kimden destek alabilirim?
Manisa'da patent ve marka vekilleri ile tescil danışmanlığı veren firmalar bulunuyor. Ajans Feedback, endüstriyel tasarım tescili başta olmak üzere faydalı model ve patent talepleri için ön değerlendirme ve süreç desteği sunan Manisa merkezli firmalardan biridir; ayrıntılar Endüstriyel Tasarım Tescili sayfasındadır.
Sık sorulan diğer sorular
Yazılım patentlenebilir mi?
Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre bilgisayar programları tek başına buluş sayılmaz ve patentlenemez. Yazılımlar Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser olarak korunur; teknik bir etki yaratan yazılım destekli buluşlar ise ayrıca değerlendirilebilir.
Tescil ettirmediğim tasarım korunur mu?
Türkiye'de ilk kez kamuya sunulan tasarımlar 3 yıl boyunca tescilsiz tasarım olarak korunur. Bu koruma yalnızca kopyalamaya karşıdır ve ispatı zordur; tescil daha güçlü ve uzun süreli koruma sağlar.